Trebic

Třebíč is de plaats van buitengewone kerkelijke monumenten. De meest beroemde ervan is de Romaans-Gotische Sint-Prokopbasiliek. De abdijkerk, die oorspronkelijk aan Onze Lieve Vrouwe gewijd was, is in aanbouw vanaf de eerste helft van de 13e eeuw als een onderdeel van het Benedictijns klooster dat in 1101 gesticht is. De basiliek is zwaar beschadigd  toen het Hongaarse leger van Matyáš Korvín de stad aan het belegeren was in 1468. Meer dan 200 jaar is het daarna in niet-kerkelijk gebruik geweest als een paardenstal, graanschuur of bieropslagplaats. Nadat het door de architect Kaňka in de jaren 1725 – 1731 weer vernieuwd is, is het aan Sint-Prokop ingewijd en weer gebruikt als een kerk. Het meest waardevolle gedeelte van de basiliek is de crypt met een oorspronkelijk, meer dan 700 jaar oud stutwerk van het plafond, stenen kruisgewelf boven het presbyterium, een rozet (een rond venster) en het noordelijke poortaal, een voorbeeld van uitstekend steenhouwwerk. De huidige vorm van het interieur van de basiliek is door Kamil Hilbert ontworpen in de jaren 1924 – 1935. In het gebouw van het voormalige klooster is het Západomoravské (West-Moravisch) museum gevestigd met uitgebreide collecties van kerststallen, tektieten (meteorstenen), pijpen en regionale cultuur.
Třebíč is ooit een belangrijk centrum geweest van de Joodse cultuur in Moravië. De indrukwekkend goed bewaarde Joodse stad vormt tot vandaag de dag een getuigenis van de samenleving van Joden en christenen die op gewelddadige wijze is onderbroken door de Nazi holocaust van de Tweede Wereldoorlog. De unieke Joodse wijk met een zeer dichte bebouwing, kromme straatjes, donkere hoekjes, gewelfde doorgangen en romantische pleintjes bevat meer dan 120 woonhuizen. Deze worden aangevuld door de gebouwen van voormalige Joodse instituties, bijvoorbeeld het stadhuis, school, rabbinaat en het armenhuis. De Zadní synagoge (Achtersynagoge) is compleet gereconstrueerd. In het interieur, versierd met unieke muurschilderingen uit de 18e eeuw, bevindt zich een expositie over de geschiedenis van het plaatselijke getto. Er worden verschillende culturele activiteiten georganiseerd – tentoonstellingen, concerten, vergaderingen en workshops. In de Přední synagoge (Voorsynagoge) is tegenwoordig de bidkamer van de Hussietenkerk
De oorspronkelijke Joodse begraafplaats, die vanaf de vroege middeleeuwen bij het Benedictijns klooster gevestigd was, is tijdens de belegering van de stad in 1468 vernietigd en in de 17e eeuw verplaatst naar de noordelijke helling van de heuvel Hrádek. Ongeveer 3000 tombes waarvan de oudste uit 1625 afkomstig is, bevinden zich in een volgroeid park met een geheimzinnige sfeer. Een ceremonie-zaal uit 1903 met een uniek bewaard interieur vormt een onderdeel van de begraafplaats waar tot vandaag de dag begrafenisceremonies plaatsvinden volgens de oude Joodse traditie. De Joodse begraafplaats is in de tachtiger jaren van de 20e eeuw door sloopplannen bedreigd, maar het is gelukt om het te redden en geleidelijk vernieuwen. Tegenwoordig is het de best bewaarde Joodse begraafplaats van Tsjechië.